Köprülü Vinç ve Caraskal Periyodik Kontrolü: Tam Rehber

Köprülü vinç ve caraskal periyodik kontrolü; kaldırma organının tüm zincirini —halat, kanca, makara, fren, tambur, halat sarımı, kapasite sınırlayıcı— ölçüm ve fonksiyon deneyiyle denetleyen yıllık zorunluluktur. Kaldırılan yükün altındaki insan, bu ekipmanları iş yerinin en yüksek sonuçlu risk kaynağı yapar: kopan bir halat ya da tutmayan bir fren için ikinci şans yoktur. Yönetmeliğe göre kontrol yılda bir yapılır, şüpheli durumda yük deneyi tekrarlanır. Ana referans: kaldırma ve iletme makineleri periyodik kontrolü.

Kontrol Zinciri: Halattan Sınırlayıcıya

• Halat: büküm başına tel kırığı, aşınma-korozyon, çap kaybı ve buruşma; ISO 4309 discard limitleriyle değerlendirilir — halat değişimi kayıtlı yapılır.
• Kanca ve mandal: ağzın açılma ölçüsü (izinli sınır), mandalın yay baskısı, boyunda aşınma; şüphede manyetik-partikül muayenesi.
• Fren ve tambur: kaldırma pozisyonunda bekletme (kaçma mesafesi), balata aşınması, tambur flender bütünlüğü.
• Sınırlayıcılar: üst limit şalteri, yük momenti/ağırlık sınırlayıcı (LMI) ayar doğrulaması; son durdurucu ve ray tamponları.
• Yapısal: köprü ve taşıyıcı kiriş kaynak bölgeleri, teker-kam aşınması, ray hizası, elektrik besleme-festoon hattı.

Yük Deneyi Ne Zaman?

Periyodik kontrolde rutin deney; onarım-değişim sonrası, şüpheli bulguda ve üretici veya yönetmelik gereği tekrarlanır. Statik deney genellikle nominal kapasitenin üzerinde (pratik 1,25 kat yaklaşımı), dinamik deney nominal yük ile yürütülür; frenin bekletme davranışı ve sınırlayıcının kesme ayarı yük altında doğrulanır. Deney öncesi çalışma alanı boşaltılır, kaldırma altında personel bulundurulmaz — bu bir iş güvenliği prosedürü, formalite değildir.

Takip: Rapor ve Kullanım Disiplini

Rapor; her bulguyu ölçüm değeri ve limit ile taşır: kritik bulguda (halat limit üstü, fren tutmuyor, LMI devre dışı) vinç etiketlenir ve onarım-doğrulama sonrası servise döner. Günlük operatör öncesi kontrolu (halat-kanca-fren-ses-alarm) formla kayıt altına alınmalı; sapan ve aksesuvarların ayrı periyodik muayenesi (sapan kontrolü) unutulmamalıdır — zincirin en zayıf halkası genellikle aksesuvardır. Caraskal bazlı istasyonlarda zincir-gergi ve kapak koruma detayları için caraskal hizmet sayfamızda tip bazlı adımlar bulunur.

Yazar: KYF Test Mühendislik Ekibi • Son güncelleme: Eylül 2026