Yıldırımdan Korunma Tesisatı Kontrolü

Yıldırımdan korunma tesisatı periyodik kontrolü, yapıları doğrudan ve dolaylı yıldırım etkilerine karşı koruyan dış (düşey-yatay toplayıcı, iniş iletkeni, topraklama elektrodları) ve iç (potansiyel denkleştirme, aşırı gerilim koruma cihazları - parafudr) koruma donanımının; TS EN 62305 serisine göre ölçüm ve muayenelerle doğrulanmasıdır. Yıldırım darbe akımı on binlerce ampare ulaşabildiğinden, kesiti veya bağlantısı zayıflamış bir iletken temas noktasında erime, ark ve yangın üretir; sistemi "var" olmak yerine "çalışır durumda" tutmak esastır.

Koruma Seviyesi ve Muayene Periyodu

Yıldırım koruma seviyesi (LPS Class I-IV), yapının içerik ve çevre risk analiziyle belirlenir; muayene derinliği de bu sınıfa bağlanır. TS EN 62305-3 yaklaşımı ve ulusal periyodik kontrol tabloları uyarınca pratikte: patlayıcı-parlayıcı ortam içeren tesislerde yılda bir, diğer yapı sınıflarında görsel muayenenin yıllık, ölçüm destekli detaylı muayenenin sınıf bazında en çok iki yılda bir yapılması hedeflenir. Yıldırım düşmesi, tesisat değişikliği veya şüpheli hasar sonrası ölçüm beklenmeden kontrol yenilenir.

Kontrol Kalemleri

• Dış sistem: Air terminal (düşey toplayıcı) yükseklik ve koruma açısı/mesh kontrolü; iniş iletkenlerinin kesiti, mesnet aralığı, bükülme yarıçapı ve geçiş kutusu erişilebilirliği; iletken bağlantılarında sıkılık ve korozyon (toprak üstü birleşme noktaları öncelikli).
• Topraklama ölçümü: Inisiative (fall-out-of-potential) metot ile topraklama direncinin ölçümü; çok elektrodlu sistemlerde seçici ölçüm. Kabul değeri ve ölçüm akı-gerilim eğrisi raporda yer alır.
• Potansiyel denkleştirme: Ana potansiyel denkleştirme barasına metal tesisat, konstrüksiyon ve ekipman bağlantılarının süreklilik ölçümü (miliohm). Enerji hat girişlerinde parafudr durum göstergesi ve toprak bağlantısı kontrolü.
• Mesafe ayrımı: İniş iletkeni ile iletişim-elektrik hatları arasındaki yalıtım mesafesinin (separasyon) ölçülmesi; ihlallerde ark sıçrama riski not edilir.
• Belgeler: Projeye uygunluk, değişen yapı elemanlarının (çatı ilavesi, güneş paneli, anten) sisteme entegrasyon durumu.

Riskler ve İşletme Önerileri

Saha denetimlerinde en sık görülen kusurlar; çatıya sonradan eklenen pano ve konstrüksiyonların iniş iletkenine bağlanmaması, geçiş kutusunun sıvanarak erişilemez kılınması (ölçüm yapılamaz) ve iletken bağlantılarının büküm-krimp yerine gevşek somunla yapılmasıdır. Güneş enerji sistemi yatırımlarında panel taşıyıcıları ile koruma sistemi birleşimi, yıldırım sezona girmeden doğrulanmalıdır. Ölçüm sonuçları trend halinde saklanmalı; direnç artışının mevsimsel nem etkisinden mi yoksa elektrod korozyonundan mı kaynaklandığı ayrıştırılmalıdır. Ekipmanın can ve mal güvenliği açısından yıldırım sezonu öncesi kontrol planlanması önerilir.

Sonuç

Ölçüm ve muayene sonunda, direnç değerleri, süreklilik haritası ve uygunsuzluk listesiyle imzalı periyodik kontrol raporu sunulur; raporda tespit edilen eksiklerin giderimi için öncelik sıralı iş planı ve bir sonraki kontrol vadesi de belirtilir. Yıldırımdan korunma kontrolleri Tesisatların Periyodik Kontrolü grubumuzdadır. Kombine yatırım ve projelendirme hizmetlerinde Topraklama ve Yıldırımdan Korunma Sistemi sayfamızı inceleyebilir, yıldırım sezonu öncesi programınız için bize ulaşabilirsiniz.