TR
Erezyon Tezgahları
Erozyon (kıvılcım aşındırma) tezgahlarının periyodik kontrolü: dielektrik sıvı yangını, duman-emisyon, elektrik çarpması ve yalıtım denetimi. İmzalı rapor.
Erozyon (EDM) tezgâhı periyodik kontrolü, kalıp ve sert metal işlemede kullanılan daldırma (sinker EDM) ve tel erozyon (wire EDM) makinelerinin; dielektrik sıvının yangın-buhar riski, yüksek gerilim-kaçağı, duman-emisyon tahliyesi ve elektrik-emniyet donanımının yılda en az bir yetkili mühendisçe test edilmesidir. EDM'de malzeme, elektrot ile iş parçası arasındaki kontrollü kıvılcım deşarjlarıyla eritilir; bu esnada yanıcı dielektrik sıvı ve sıvı buharı ile yüksek gerilim bir arada bulunur.
Kritik Güvenlik Organları
- Yangın önleme: Dielektrik sıvının parlama noktası; sıvı seviye sensörü (seviye düşünce deşarjı kesme), otomatik kapak/ekran ve işleme bölgesi yangın söndürme (kuru kimyevi/CO₂) tertibatı. Kuru kontak (mist) tiplerde özel hassasiyet.
- Elektrik izolasyonu: Jeneratör-tesisat topraklama, kaçak akım koruması; çanak (tank) içindeki gerilim altında parçalara erişimin engellenmesi; izolasyon direnci (TS EN 60204-1).
- Duman-buhar tahliyesi: Kanal-emisyon debisi, filtre durumu; operatör maruziyetinin sınırlanması (mesleki maruziyet sınır değerleri).
- Tel/elektrot hareketi: Wire EDM'de tel kopması ve gerilme; elektrot değiştirme bağlantı güvenliği; hareketli eksen sıkışma noktaları.
- Interlock-kumanda: Kapak sensörü, deşarj kesme diyaloğu, acil stop; otomatik hücre ve robot beslemede ilave güvenlik devresi (TS EN ISO 13849).
Periyodik Test ve Ölçümler
- Seviye ve kesme testi: Sıvı seviye düşürüldüğünde deşarjın otomatik kesilmesinin doğrulanması; kuru temas uyarı testi (varsa).
- Topraklama-izolasyon: Gövde-topraklama sürekliliği (miliohm), izolasyon direnci ve kaçak akım röle fonksiyon testinin yapılması; OG üreteç çıkış yalıtımı.
- Duman emisyon ölçümü: Egzoz debisi ve filtre basınç düşümü ölçümü; kapalı kabin sızıntı kontrolü.
- Yangın donanımı: Otomatik söndürme algılama-fırlatma testi, söndürücü tipi-dolumu, tahliye ve saklama tankı sızdırmazlığı.
- Mekanik: Eksen freni, tel gergi sistemi, kapak menteşe-kilidi; kayar-sıkışma noktaları muhafazası.
Mevzuat ve Standartlar
EDM tezgâhları 6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği uyarınca yılda en az bir periyodik kontrole tabidir. Teknik referans; daldırma erozyon makineleri güvenliği TS EN 13218, makine elektrinde TS EN 60204-1, fonksiyonel emniyette TS EN ISO 13849, interlock ve muhafazalarda TS EN ISO 14119/14120, kimyasal maruziyette ilgili Mesleki Maruziyet Sınır Değerleri mevzuatıdır. Yangın güvenliği Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile de bağlantılıdır.
Riskler, Öneriler ve Sonuç
EDM'nin en ağır kazası sıvı üstünde oluşan buhar tabakasının kıvılcımla tutuşması ve yangının dielektriğe sıçramasıdır; sıvı seviye-kapama interlock'unun devre dışı kalması bu riski tetikler. Kötü kablo izolasyonu ve topraklama hatası elektrik çarpmasına yol açar. İşletmeye: dielektrik sıcaklık-seviye takibi, periyodik filtre-temizlik, kabin kapalı çalışma kuralı, otomatik söndürücü fonksiyon testi ve duman tahliyesi kapasite doğrulaması önerilir. Muayene sonunda imzalı periyodik kontrol raporu sunulur. EDM kontrolleri Makine ve Tezgâhlar grubumuzdadır; CNC İşleme ve Taşlama sayfalarımızı inceleyebilir, randevu için bize ulaşabilirsiniz.
Erozyon Tezgahı Periyodik Kontrolü Hakkında SSS
Erozyon (EDM) tezgâhları, iş parçası ile elektrot arasında kontrollü kıvılcım deşarjıyla malzeme işler; tel erozyonda buna hareketli elektrodat teli ve dielektrik sıvı eklenir. Başlıca riskler dört başlıktır: elektrik çarpması (tank içi temas), dielektrik yangını (buharın kıvılcımla tutuşması), tel kopması ve sarım noktalarında sıkışma, kapak açıkken oluşan sıçrama. Kontrol; kapı kilidi, sıvı seviye-sıcaklık alarm kesme zinciri, yalıtım-topraklama ölçümleri ve yangın önlemleri ekseni etrafında yürür.
Kabin kapısı kilidi (kapak açıkken deşarj kesme) doğrulanır; acil durdurma zinciri denenir. Deşarj jeneratörünün izolasyon direnci, topraklama-bağlama sürekliliği ve kaçak akım koruması ölçülür. Dielektrik tankında seviye ve sıcaklık sensörlerinin alarm-kesme fonksiyonu, filtre-pompa devridaim tıkanma kontrolü test edilir. Tel erozyonda tel gergi sensörü, tel koparma durdurması, makara ve kılavuz aşınması denetlenir. Buhar tahliye-havalandırma performansı, pano termal taraması ve son olarak CE-uygunluk-belgesi, kullanım kılavuzu ile atık dielektrik yönetim dosyası kontrol edilir.
Kapak kilidi arızalıysa (deşarj açık kapakta sürüyor), acil durdurma çalışmıyor, tank seviye-sıcaklık alarm kesme zinciri devre dışıysa (yangın riski), izolasyon-topraklama-kaçak akım koruması arızalıysa, tel gergi-kopma sensörü by-pass edilmişse, dielektrik filtresi tıkalı ve basınç limitinin üstündeyse ya da buhar tahliyesi çalışmıyorsa tezgâh kırmızı etiketle servisten çekilir. Onarım sonrası alarm ve kilit fonksiyon deneyleriyle doğrulama yapılır; dielektrik değişimi ve tel takma işlemleri yalnızca eğitimli personel ve yazılı prosedürle yürütülür.
İş Ekipmanları Yönetmeliği uyarınca mühendis muayenesi yılda bir yapılır; üretici bakım takvimi (filtre değişimi, dielektrik kalite kontrolü, tel kılavuz performansı) ara kontrolleri besler. Günlük kontrol; kapak-alarm-seviye ve havalandırma gözlemi operatördedir. Yangın önlemi olarak tank çevresi yanıcı atıktan arındırılır, uygun tip portatif söndürücü (su kullanılamaz) erişilebilir tutulur ve tatbikat planlanır. Rapor, alarm test kayıtları, dielektrik atık belgesi ve eğitim kayıtları İSG dosyasında saklanır; sigorta ve mevzuat denetimlerinde ibraz edilir.