TR
Transformatör Kontrolü
Güç transformatörlerinin periyodik kontrolü: yağ-sızdırmazlık denetimi, termografi, soğutma grupları, bushing testleri ve koruma donanımı. İmzalı rapor.
Transformatör periyodik kontrolü, tesislerde gerilim dönüşümünü sağlayan kuru tip ve yağlı güç transformatörlerinin; dış muayene, sızdırmazlık ve seviye kontrolü, soğutma ve havalandırma organları, bağlantı ve izolatör bütünlüğü, termografik tarama ve koruma donanımı işlerliği açısından yılda en az bir kez denetlenmesidir. Detaylı elektrik testleri ve yağ analizleri (DGA, dielektrik) Test ve Analizler kapsamımızda ayrıca yürütülür; bu sayfadaki kontrol, işletme güvenliğinin periyodik gözetim katmanıdır.
Kontrol Kalemleri
- Gövde ve yağ sistemi: Kazan boyası altı korozyon, sızdırmazlık noktaları (kapak conta, tapa, radyatör birleşimleri), yağ seviyesi göstergesi ve konservatör (membran) durumu; sıcaklık-manometre okuma doğruluğu.
- İzolatör ve bağlantılar: Bushing yüzeylerinde çatlak-kirlenme (tracking izleri), primer-sekonder bara bağlantı noktalarında renk değişimi-gevşeme; sıkılık tork kontrolü.
- Soğutma: Radyatör petek temizliği ve tıkanıklığı, fan motorları ve termik kumandalı devreye girme testleri; yağ-pompa sirkülasyonu (ON/OF/OF/FA gruplarına göre).
- Koruma donanımı: Buchholz rölesi kontak muayenesi ve kablosu, ani basınç boşaltma kapağı (sudden pressure relief), basınç-alarm göstergeleri, termik koruma rölesi geri dönüşleri; AGS-OG hücre ile diyaloğun doğrulanması.
- Termografi: Tam yük veya yakın yükte pano-bushing-kablo başlığı taraması; sıcak nokta referans karşılaştırması (fazlar arası Delta-T).
- Topraklama ve yapısal: Gövde-topraklama sürekliliği, nötr-topraklama bağlantısı; temel-sismik mesnet, titreşim ve yağ tavası-drenaj durumu.
Mevzuat ve Standartlar
Dağıtım transformatörlerinin periyodik muayene, bakım ve testleri; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği ve TEDAŞ/dağıtım şirketi şartnameleri uyarınca yılda en az bir periyodik kontrolü ve özel deneyleri öngörür. Teknik referans TS EN 60076 serisidir (güç transformatörleri); yağlı tiplerde çevre güvenliği açısından yağ tavası ve sızıntı denetimi de mevzuatın parçasıdır. Kontrol sonuçları işletme dosyasına işlenir ve şebeke işletmecisi bildirim yükümlülüğü olan durumlarda rapor kullanılır.
Riskler ve İşletme Önerileri
En yaygın saha bulguları; gevşemiş bushing bağlantısında sıcak nokta (termografide ilk yakalanan), radyatör peteklerinde toz-tiftik birikimiyle soğutma kapasitesi düşümü ve Bucholz kablosunda su-zarar izidir. Ağır yük yıllarında termografi sıklığı iki katına çıkarılmalı; sıcak nokta trendi, planlı duruş bakım kararının dayanağı yapılmalıdır. Kuru tiplerde fan-filtre temizliği ve izolasyon direncinin nemli dönemlerde takip edilmesi; yağlı tiplerde yağ kaçaklarının toprak-kuyu kirliliği yönünden de önemsenmesi gerekir. Yıldırım ve manevra aşırı gerilimlerinde parafudr durum göstergesi her kontrolde okunmalıdır.
Sonuç
Muayene sonunda termogram, ölçüm ve uygunsuzluk tablosuyla imzalı periyodik kontrol raporu sunulur; kritik sıcak noktalar için aynı gün, önemli bulgular için planlı duruş kapsamında olmak üzere giderim öncelikleri netleştirilir. Transformatör kontrolleri Tesisatların Periyodik Kontrolü grubumuzdadır. Ölçüm ve laboratuvar test setleri için Trafo Test ve Analizleri sayfamızı inceleyebilir, programınız için bize ulaşabilirsiniz.
Transformatör Kontrolü Hakkında SSS
Elektriksel testler: sarım (winding) direnci, dönüş oranı (TTR), vektör grubu, izolasyon direnci-polarizasyon indeksi ve tan δ (kapasitans-kayıp), kısa devre empedansı-kayıplar (tip-kabul), boşta akım-kayıp; yağ izoleli tiplerde breakdown gerilimi, nem, asite (TAN), DGA (çözünmüş gaz analizi), furan (kâğıt polimerizasyonu) ve gözle parçacık-renk kontrolu; kuru tiplerde izolasyon-sıcaklık izleme. Tüm ölçümler IEC/TS EN 60076 deney setine göre yürütülür.
Yerinde periyodik kontrol işletme pratiğinde en çok yılda bir (kritik trafolarda altı ay), üretici-tasarım ömür izleme eşikleri; DGA-yağ analizi trend (yıllık-rutin arıza sonrası ek) şeklinde. Yasal dayanak: 6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (OG tesis işletme-belge zorunlulukları); dağıtım şirketi-kabul şartları; yangın güvenliği ve topraklama (topraklama kontrolü) gereklilikleri.
DGA da yükselen H2-CH4-C2H2-C2H4 oranları (Rogers-Duval sınıflandırması: kısmi deşarj-aşırı ısınma-ark ayrımı), artan nem-asite ve düşen breakdown (izolasyon bozunması-kirlilik), yükselen tan δ-düşük sarım direnci-kademeler arası dengesizlik (nem-kısa sarım), tap changer konum uyumsuzluğu, yağ seviye-kaçak ve termal kamera (termal tarama) ile bağlantı noktası aşırı sıcaklık bulguları; bu işaretler planlı bakımı tetikler, arıza-kaybını önler.
Trafo arızası; üretim duruşu-yakıt-enerji kaybı, ekipman-yangın riski ve tedarik-güvenlik ihlali üretir. Periyodik test-trend, bakım-onarım-değişim kararını zamanında-kaynak planlı verir (örneğin yağ-degişim-kurutma, tap-temizlik, conta-bushings, soğutma-fan-pompa); sigorta-ekspertiz gereksinimleri karşılanır; işletme belgeleri (rapor, onay, periyot) tamamlanır. Rapor; değer-tablosu, trend-eğrisi, yorum-öneri içeren referans-doküman olarak İSG-enerji dosyasında saklanır.