TR
Katodik Koruma Tesisatı Kontrolü
Katodik koruma sistemlerinin periyodik kontrolü: referans elektrot potansiyel ölçümü, anot-doğrultucu testleri ve kaçak akım denetimi. Uzman mühendis, raporlu.
Katodik koruma tesisatı periyodik kontrolü, toprağa veya suya gömülü çelik yapıların (boru hattı, tank dibi, iskele kazığı, rıhtım çeliği) korozyona karşı sürme akımı veya kurban anot yöntemiyle korunmasında çalışan sistemin; koruma potansiyelinin ölçülmesi, anot ve bağlantı bütünlüğünün denetlenmesi ve kriter standartlarına uygunluğunun doğrulanmasıdır. Doğru kurulmamış veya takipsiz bir katodik koruma, görünmeyen yüzeyde hızlanan çukurcuğu ile sızıntı ve taşıma kapasitesi kaybına yol açar.
Kontrol ve Ölçüm Kalemleri
- Potansiyel ölçümü: Bakır/bakır-sülfat (Cu/CuSO₄) referans elektrot ile toprak üstü yapı-kaynak noktalarında korunma potansiyelinin ölçülmesi; -850 mV kriteri (IR-düşümlü) ve instant-off değerlendirmesi.
- Sürme akım kaynağı: Doğrultucu (rectifier) çıkış gerilim-akım ayarının, zamanlama ve koruma devrelerinin kontrolü; anot yatak direnci.
- Kurban anot sistemi: Anot-çelik bağ bağlantısı sürekliliği, harcanma oranının ölçümü ve değişim kararı.
- Yalıtım/kaçak: Kaplama (coating) sürekliliği (holiday/DCVG/ACVG), izolasyon flanşı sağlamlığı, yabancı yapılarla istemsiz temas (cross-coupling) araması.
- Kayıt: CP izleme verilerinin, ölçüm haritasının ve son raporla karşılaştırmanın trendlenmesi.
Mevzuat ve Standartlar
Katodik koruma kontrolü, basınçlı kap ve boru tesisatı işletmeciliği ile (petrol-gaz, su, kimya, liman) 6331 sayılı Kanun'un bakım yükümlülüğü kapsamında periyodik olarak yapılır. Teknik referanslar; toprağa gömülü metalik yapılar için TS EN 12954, deniz/su içi yapılar için TS EN 13636, karayolu ve şehir içi kaçak-koruma ölçüm yaklaşımlarında NACE SP0169 ile ilgili ISO/EN serileridir. Ölçüm kriteri ve kabul sınırları, yönetmeliklerin atıf yaptığı bu standartlarda sayısallaştırılmıştır. Sonuç olarak korozyon hasarı görülmeden sistem "yeterli koruma" sağladığını belgeleyebilmelidir.
Riskler ve İşletme Önerileri
En sık rastlanan uygunsuzluklar; doğrultucunun "açık ama yetersiz" çalışması (ayar akımının artan ihtiyacı karşılamaması), referans elektrot temas direncinin yüksek olması nedeniyle potansiyel ölçümünün yanlış okunması ve izolasyon flanşındaki kaçak ile komşu metalik yapıya akım akmasıdır. Ölçüm noktalarının paslı-kirli bırakılması hem sahte okuma hem gerçek korozyon üretir; test point temizliği periyodik prosedüre bağlanmalıdır. Yeni kazı ve inşaat çalışmalarında boru hattı güzergahının işaretlenmesi ve CP bağlantı kutularının hasarsız korunması, işletme ile koordineli yürütülmelidir. Trend verisinin yıllık olarak değerlendirilmesi, anot ve güç kaynağı değişim kararını ekonomik kılar. Ayrıca kuru test kupunu (coupons) ve doğrultucu çalışma saatlerinin takibi, korumanın kesintisizliğini belgeleyen tamamlayıcı kayıtlar olarak yıllık rapora işlenir; böylece sistem performansı nesnel verilerle izlenir.
Sonuç
Ölçüm sonunda potansiyel haritası, sistem performans kartı ve önerilerle imzalı rapor sunulur; yıllık karşılaştırmalı trend analizi ile koruma yetersizliğinin erken uyarı işaretleri (potansiyel kayması, doğrultucu voltaj artışının sürmesi) işletmeye rapor edilir. Katodik koruma kontrolleri Tesisatların Periyodik Kontrolü grubumuzdadır. Depo-tank tesisatlarında Hava Tankı ve Endüstriyel Proses Tesisatları hizmetlerimizi inceleyebilir, saha keşfi için bize ulaşabilirsiniz.
Katodik Koruma Tesisatı Kontrolü Hakkında SSS
Katodik koruma, toprak-su içindeki çelik yüzeylerin (boru hatları, tank dipleri, iskele-örs kazıkları) korozyonunu, yapıyı elektrokimyasal olarak katot yaparak (empedans-akım beslemesi veya kurban anot) durduran koruma yöntemidir. Koruma akımı-potansiyeli; kaplamaya, toprak özdirencine ve yıl-kuraklık-nem rejimine bağlı olarak değişir: ölçülmez-sevyesi düşerse korozyon sessizce devam eder. Bu yüzden tesisatın periyodik izlenmesi zorunludur.
Referans elektrotla (Cu/CuSO4 gümüş-klorür) yapı-toprak potansiyeli ölçümü (CIP-test kapalı-aktif), akım-gerilim kaynak-okuma (empres akım-gerilim-yüzde), kurban anot potansiyel-akım ve tüketim kontrolü, test küpü (test strip)-bağlantı kutuları süreklilik, toprak özdirenci ( Wenner) ve stray-akım (garip akım) kaçak kontrolü. Kriterler ilgili standart-tasarım şartnamesine göre; klasik ölçüt -850 mV Cu/CuSO4 altı potansiyel (kriter bazlı +IR drop düzeltmesi) ve tasarım akımının karşılanmasıdır.
Katodik koruma tesisatları (basınçlı boru hattı-iskele-tank çiftliği) çevre mevzuatı (toprak-kuyu kirliliği) ve iş güvenliği-yükümlülükleri kapsamında periyodik izlenir; işletme pratiği potansiyel-okuma noktaları için yılda en az bir-iki, kurban anot sistemlerinde altı ay ile yıl, akımlı (ICCP) sistemlerde otomatik-log ile sürekli izleme+aylık göz. Ölçüm noktaları GPS-kroki ile kayıtlanır; değerler önceki yıllarla trend bazlı kıyaslanır.
Potansiyel pozitif kayması (kriterin üstünde), anot tükenme-eşik, bağlantı kopukluğu-korozyon, test küpü-kutusu kullanılmaz (okuma engeli), redresör-güç kaynağı akım-düşük-arıza, kaplama hasarına bağlı aşırı akım tüketimi ve stray-akım korozyon izleri. Giderme: anot-redresör-bağlantı tamiri, güç artışı, yeni anot-yer değiştirmesi, kaplama onarımı; tümü ölçüm-trend ile doğrulanır. Rapor; potansiyel-haritası, akım değeri, anot ömür tahmini ve bakım önerisi içerir — korozyon ilerlemesi durdurulur.