TR
Hava Tankı
Kompresör hava tanklarının periyodik kontrolü: iç-dış muayene, ultrasonik kalınlık ölçümü, emniyet ventili ve hidrostatik test. Yetkili mühendis, imzalı rapor.
Hava tankı periyodik kontrolü, pistonlu veya vidalı hava kompresörlerinin arkasında basınçlı havayı depolayan, kurutucu ve şebekeye besleyen silindirik basınçlı kapların; gövde bütünlüğü, korozyon durumu ve emniyet donanımı açısından yetkili mühendislerce düzenli olarak muayene ve test edilmesidir. Patlama enerjisi yüksek bu kaplarda hedef, zayıflayan çeperin fark edilmeden çalışma basıncını aşmasını önlemektir.
Hava Tankı Nedir ve Neden Kritiktir?
Hava alıcı tankı (rezervuar), kompresörün ürettiği basınçlı havayı toplayarak darbe basıncını dengeleyen, yoğuşan suyu ayıran ve ani tüketim taleplerini karşılayan dikey veya yatay bir basınçlı kap sistemidir. Hava tankındaki bir yırtılma, aynı hacimdeki buhar kazanına yakın miktarda serbest enerji açığa çıkarır; çünkü sıkıştırılmış hava genleşerek şok dalgası üretir. Tank iç yüzeyindeki yoğuşma suyu, korunma yoksa tabanda korozyonu derinleştirir ve et kalınlığını azaltır. Kontrolde öne çıkan aksam:
- Gövde, dip kapak (alt dished son) ve kaynak dikişleri
- Emniyet ventili, manometre ve basınç şalteri
- Otomatik/pozisyonlu yoğuşma tahliye vanası
- Kompresör-kurutucu bağlantıları, mesnet ve ankrajlar
Periyodik Kontrol Kalemleri
- Dış muayene: Boya altı çürüme, deformasyon, kaynak bölgesi çatlağı ve destek mesnetlerinin kontrolü.
- İç muayene: Müsaitsiz girilebilir tanklarda boroskop kamerasıyla inceleme; taban bölgesinde kabuklaşma ve derin çukur (pit) korozyonu araması.
- Ultrasonik kalınlık ölçümü: Önceden haritalanmış noktalarda kalınlığın ölçülmesi, tasarım asgari et kalınlığıyla karşılaştırılması ve korozyon hızına göre kalan ömür hesabı.
- Hidrostatik basınç deneyi: İmalatçı verisi ve standart esaslı periyotta (tipik olarak uzun aralıklarla) 1,5 kat işletme basıncında dayanım doğrulaması.
- Emniyet donanımı: Emniyet ventilinin açma basıncı testi ve seri açtırma kontrolü, manometre kalibrasyon doğrulaması.
Mevzuat ve Standartlar
Kontrol 6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında yapılır; basınçlı kapların periyodik kontrolü aksi öngörülmedikçe yılda en az birdir. Teknik dayanak TS EN 13445 serisi (basınçlı kaplar) ve muadili ASME BPVC Section VIII'dir; ekipman uygunluğunda 2014/68/AB (PED) esastır. Basınçlı hava tesisatında kompresör emniyet donanımı (yüksek basınç şalteri, soğutma güvenliği) de makine emniyeti kapsamında değerlendirilir.
Riskler ve İşletme Önerileri
Hava tankı kazalarının neredeyse tamamının merkezinde ihmal edilmiş tahliye bulunur: yoğuşma suyu otomatik süpürgesi çalışmayan veya hiç olmayan tankta su seviyesi yükselir, hem taşıma kapasitesi düşer hem de korozyon hızlanır. Süpürge fonksiyonu her kontrolde test edilmeli; donmamış ortam koşullarında buharlaşma ile oluşan çamur tabakası temizlenmelidir. Dış boyası kalkmış, mesneti su biriken tanklarda taban korozyonu görünmez şekilde ilerler — bu yüzden dış şüphe, iç ölçümle doğrulanmalıdır. Basınç ayarı yükseltilmiş veya ayarı bozulmuş emniyet ventili, tasarım sınırının aşılmasına neden olur; ventil ayarı ekipman etiket basıncına göre doğrulanır. Yaşlı tanklarda kalınlık ölçüm sıklığının artırılması ve sonuçların trend halinde saklanması önerilir.
Sonuç
Muayene sonunda kalınlık haritası, bulgular ve uygunluk değerlendirmesini içeren imzalı periyodik kontrol raporu sunulur. Hava tankı kontrolleri Basınçlı Kapların Periyodik Kontrolü grubumuz kapsamındadır. Kompresör hattı ile ilgili yatırım ve tesisat işlerinde Kızgın Yağ, Su, Buhar Tesisatları hizmetimiz için bize ulaşabilirsiniz.
Hava Tankı Periyodik Kontrolü Hakkında SSS
Hava tankı (receiver), kompresör hattındaki basınçlı havayı depolayan kapalı çelik hacimdir; yüksek basınç enerjisi sürekli gövdede depolanır. İnce-korozyon, korozyon oyukları ve eski kaynak tamirleri arızanın başlangıcıdır: basınçlı kap patlaması, parça savrulması ve şok dalgası üreten ender ama çok öldürücü bir arıza türüdür. İç nem-kondens birikimi korozyonu iç yüzeyden sessizce ilerletmesi temel etkendir.
İş Ekipmanları Yönetmeliği gereği basınçlı kaplarda periyodik kontrol bir yılı aşmaz; hidrostatik deney 1,5 kat işletme basıncı ile yapılır (beş yıllık döngü şartname pratiğiyle). Emniyet ventili açma basıncı ve manometre doğruluğu her kontrolde denenir. Kapalı kompresör-hat istasyonlarında tankın basıncı-çalışma koşulu, sıcaklık ve otomasyon kilitlemeleri üretici/TS EN 13445 yaklaşımına göre ayrıca izlenir.
Dış yüzey-gövde bant-bağlantı kaynak bölgelerinde korozyon-boyalı altı tarama, gerekirse kalınlık ölçümü (UT); iç temizlik-kondens çamuru ve pas döküntüsü kontrolu, dip tahliye (drain) vanası işlerliği-otomatik tahliye doğrulaması, emniyet ventili-çek-valf-manometre ve basınç şalteri kalibrasyonu, ayak-mesnet-bağlama-korozyon ve titreşim kontrolü, flanş-conta kaçak taraması, kap plaketi-datum etiketi (basınç-sıcaklık-hacim) ile teknik dosya karşılaştırması, topraklama-bağlama.
Kondens tahliyesi en kritik basit önlemdir: manuel dren her vardiyada veya otomatik tahliye günlük kontrol edilmeli, tıkalı dip valf bırakılmamalıdır; iç korozyon hızı budur. Nemli-sıcak iklim ve dış mekânda boyalı altı-korozyon taraması sıkılaştırılır; su soğutmalı hatlarda kış don koruması alınır. Emniyet ventilinin çıkışı asla kapatılmaz-bağlanmaz; yılda bir mühendis kontrolu, beş yılda bir basınç deneyi planı ve kayıtları (İSG dosyası) zorunlu takvimdir.