TR
Kaynak Makineleri
Kaynak makinelerinin periyodik kontrolü: izolasyon-topraklama, kablo-hortum bağlantıları, gaz kaçağı ile yangın ve duman önlemleri. İmzalı mühendis raporu.
Kaynak makinesi periyodik kontrolü, ark (MMA/MIG-MAG/TIG), direnç (dikiş-nokta) ve gaz kaynağı ekipmanlarının; elektrik izolasyonu-topraklaması, kablo-bağlantı ve hortum bütünlüğü, aşırı ısınma-gaz kaçağı, yangın önleme ve kaynak dumanı tahliyesinin yılda en az bir kez yetkili mühendislerce denetlenmesidir. Kaynak; elektrik çarpması, yangın-patlama, UV ışınımı ve duman maruziyetinin bir arada bulunduğu yüksek riskli bir işlemdir.
Kritik Güvenlik Organları
- Elektrik güvenliği: Makine gövde topraklaması, izolasyon direnci ve kaçak akım koruması; boşta çalışma gerilimi (OCVT) ve VRD (voltaj düşürücü) işlevi; elektrodluk/mandal izolasyonu (TS EN 60974-1).
- Kablo ve bağlantılar: Kaynak kablosu hasar-ek yeri taraması, bağlantı sıkılığı ve aşırı ısınma izi (termografi); sekonder devre kesiti-kapasite uyumu.
- Gaz sistemi (MIG/TIG/oks-asetilen): Tüp-ventil-şapka (regülatör) sağlamlığı, geri tepme ve alev geri tepme (flashback arrestor) valfleri, hortum-kelepçe ve kaçak testi; tüp dik sabitleme.
- Yangın ve kıvılcım: Sıçrayan cüruflu kıvılcım perdeleri, yanıcı maddeden temiz alan (güvenli mesafe), söndürücü erişimi ve periyodik kıvılcım sıçrama kontrolü.
- Duman ve göz-cilt: Emiş-kol (LEV) debisi ve filtre durumu; kaynak perdesi-filtre camı (UV/IR koruması), otomatik kararan başlık; mesleki maruziyet kontrolü.
Periyodik Test ve Ölçümler
- İzolasyon ve topraklama: Primer-sekonder izolasyon direnci, gövde-topraklama sürekliliği (miliohm), RCD açma zamanı; TS EN 60974-1 kabul sınırları.
- Boşta gerilim testi: OCVT ve VRD'nin fonksiyon doğrulaması; elektrodluk temasında güvenli gerilim ölçümü.
- Hortum-kaçak: Gaz hattı basınç-düşme ve köpük/sensör ile kaçak testi; flashback arrestör ve çekvalf işlevi.
- Termal tarama: Kablo-bağlantı ve makara-pano sıcak noktalarının termal kamerayla tespiti.
- Emisyon: Duman emiş debisi ölçümü, filtre basınç düşümü; kapalı alanda hava kalitesi değerlendirmesi.
Mevzuat ve Standartlar
Kaynak ekipmanları 6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in sıcak çalışma (hot work) kuralları uyarınca yılda en az bir kontrole tabidir. Teknik referanslar; ark kaynak cihazları TS EN 60974-1, gaz ekipmanları TS EN ISO 2503 ve tüp güvenliği TS EN ISO 11114/11117, direnç kaynağında TS EN ISO 11773 ailesi, duman tahliyesinde ilgili havalandırma standartları ve basınçlı kap mevzuatıdır (tüp tarafı).
Riskler, Öneriler ve Sonuç
En ağır kazalar; bozuk izolasyon veya yetersiz topraklama ile elektrik çarpması, geri tepme valfsiz oks-asetilen sisteminde hortum patlaması, ve kıvılcımın yanıcıya sıçramasıyla çıkan yangındır. Kapalı-hacim (tank, silo) kaynaklarında gaz ve parlama riski ayrı bir izin prosedürü gerektirir. İşletmeye: sıcak çalışma izni (permit to work), periyodik kablo-bağlantı termografisi, gaz hattı kaçak testi ve LEV filtre değişim takvimi önerilir. Muayene sonunda bulgu ve ölçümlerle imzalı periyodik kontrol raporu sunulur. Kaynak kontrolleri Makine ve Tezgâhlar grubumuzdadır; gaz/tesisat tarafında Kızgın Yağ, Su, Buhar Tesisatları sayfamızı inceleyebilir, program için bize ulaşabilirsiniz.
Kaynak Makinesi Periyodik Kontrolü Hakkında SSS
Kaynak; yüzlerce amperlik akımla ark ısısı üreten, koruyucu gaz ve oksijen-asetilen gibi basınçlı gazlar kullanan, yoğun UV, sıcak metal ve duman yaratan bir prosestir. Denetim dört eksende toplanır: elektrik çarpması (boşta gerilim, topraklama, izolasyon, kaçak akım koruması), yangın (kıvılcım sıçraması, yanıcı maddeden uzaklık, paravan), gaz hattı bütünlüğü (hortum, regülatör, geri tepme önleme ventili, manometre) ve sağlık (duman tahliyesi, havalandırma, maske-göz-deri koruması).
Makine izolasyonu, topraklama-bağlama sürekliliği ve kaçak akım koruması ölçülür; boşta gerilim ile ark yük gerilimi kontrol edilir. Kablo izolasyon hasarı ve bağlantı noktaları termal taramayla taranır. Gaz hattı kaçak testi yapılır; geri tepme önleme ventili ve çek-valf varlığı denenir; tüp dik bağlama-zincir kontrolü ve tüp periyodik muayene tarihi izlenir. Duman emme-filtre-fan performansı, otomatik kararan maskenin işlevi, çevre yanıcı temizliği ve portatif söndürücü erişimi denetlenir; sıcak çalışma izin belgesi ve kaynak sonrası yangın gözetim kaydı incelenir.
Topraklama-bağlama kopuksa, kablo erimiş-hasarlıysa (çıplak çarpmaya açık), kaçak akım koruması arızalıysa, gaz kaçağı-hortum yırtığı-bozuk regülatör veya eksik geri tepme ventili varsa (alev geri dönme-patlama riski), tüp devrilmeye karşı bağlanmamış ya da muayene tarihi geçmişse, kapalı alanda duman tahliyesi çalışmıyorsa, kıvılcım bölgesinde yanıcı madde varsa ya da söndürücü yetersizse çalışma kırmızı etiketle durdurulur. Onarım doğrulama sonrası; gaz tüp kapama ve yangın gözcüsü prosedürü eğitim kayıtlıyla işletilir.
Çalışma; 6331 sayılı Kanun, yangın güvenliği mevzuatı ve İş Ekipmanları Yönetmeliği (tüpler ve basınçlı ekipman için periyodik muayene, üretici damga takvimi) çerçevesinde yürür; elektrik makine kontrolu genellikle yılda birdir. Sıcak çalışma bölgesi paravan-isolasyon-temizlik kuralları ve kaynak sonrası yangın gözetimi (fire watch) talimatla zorunludur. Eğitim: kaynakçı yeterlilik belgesi, gaz güvenliği, kapalı alan prosedürü ve kişisel koruyucu (oto-karanlık maske, deri önlük, baret, kapalı ayakkabı). Kayıt düzeni; rapor, gaz logu, sıcak çalışma izni, eğitim sertifikası ve muayene damgalarını İSG dosyasında toplar; sigorta ve itfaiye denetimlerinde ibraz edilir.