İzolasyon Yağ Testi

İzolasyon yağı testi, yağ dolu transformatör ve şalt ekipmanlarında hem yalıtım hem soğutma görevi yapan mineral sentetik ester bazlı izolasyon sıvısının; kimyasal ve elektriksel parametrelerinin standardize numune alımıyla laboratuvara taşınıp değerlendirilmesidir. Yağ, ekipmanın kanı gibidir: içindeki nem, asit ve çözünmüş gazlar, dahili arızanın ve yaşlanmanın erken habercileridir. Test, tipik olarak dielektrik dayanım (baz gerilimi), su içeriği (Karl Fischer), asidite (nötralizasyon sayısı), çözünmüş gaz analizi (DGA), görünüm ve yoğunluk kalemlerinden oluşan bir panel olarak kurgulanır.

Numune Alma Disiplini

Yanlış alınan numune, doğru cihazla bile hatalı sonuç verir; bu yüzden örneklemeyi standartlaştırırız:

• Numune, hava nemi düşük ve ekipman dinlenme veya referans sıcaklığındayken alınır; alınacak musluk önce temizlenir, atık boşaltılır.
• Işıktan ve havadan koruyan koyu renkli, kapaklı şişe veya şırınga (siring) tipi kaplar kullanılır; ağzı açık beklemez, etiketleme anında yapılır.
• Nem tayini istenen analizler için havayla temas minimumda tutulur; analiz süresi içinde (tipik olarak birkaç gün) laboratuvara ulaştırılır.
• Her ekipman için numune noktası (alt musluk, konservatör hattı) ve alım koşulları (sıcaklık, yük) tutanakla kaydedilir.

Parametreler ve Yorumlama

Panel sonuçları, tekil kabul sınırlarından çok ekipmanın yaşı ve geçmiş değerlerle kıyasla yorumlanır. Nem mg/kg cinsinden takip edilir ve kritik eşiği aşan trafolarda kurutma (vacuum dehydration) gündeme gelir; asidite yükselişi yağ oksidasyonunu ve kâğıt-boya etkileşimini işaret eder; baz gerilimi düşüklüğü partikül-su-kirlilik üçlüsünü araştırır. DGA (gaz kromatografisi) sonucu ise iç arıza tipini (deşarj, aşırı ısınma, boşalma) sınıflandırmaya yarar; R-Rogers-Duval üçgenleri gibi yöntemlerle arıza türü ve şiddeti tayin edilir. Ayrıntılı gaz kalemleri için Dielektrik Dayanım Testi, Çözünmüş Gaz Analizi ve Asidite Testi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Mevzuat ve Standartlar

Test, 6331 sayılı Kanun ve Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'nin işletme-periyodik bakım yükümlülüğü kapsamında yapılır. Teknik referanslar; örneklemeyi standardize eden IEC 60475, izolasyon yağlarının muayenesi için TS EN 60422 / IEC 60422, DGA yorumu IEC 60599 / IEC 60567, baz gerilimi IEC 60156, nem IEC 60814, asidite IEC 62021-1, yoğunluk TS EN ISO 3675 / ASTM D4052 yaklaşımlarıdır. Sonuçlar laboratuvar akreditasyonu ile raporlanır ve işletme dosyasına trend olarak işlenir.

Sonuç

Numune-kabul-analiz-rapor zinciri uçtan uca belgelenir; sınır aşımı ve trend uyarıları işletmenin bakım planına girdi olur. Panelin kapsamı ekipmanın kritikliğine göre ölçeklenir: dağıtım trafosunda temel set (baz, nem, asidite, görünüm) yeterli görülürken, büyük güç trafolarında DGA, furan analizi (selüloz yaşlanması tayini) ve gaz-yaş dengesi değerlendirmeleri eklenir. Laboratuvar sonuçları sayısal tablo ve grafik trend olarak sunulur; mühendis değerlendirmesi arıza yorumunu ve bakım aksiyonunu açık biçimde ifade eder. İzolasyon yağı testleri Trafo Test ve Analizleri başlığımızdadır; kalem planınızı kurmak ve periyot belirlemek için iletişim sayfamızdan teklif alabilirsiniz.