LPG ve Basınçlı Gaz Tüpü Güvenliği: Periyodik Kontrol Rehberi

LPG ve basınçlı gaz tüpü güvenliği; sıvılaştırılmış ve sıkıştırılmış gazların taşıdığı ikili riskin —yanıcılık ve basınç enerjisi— kontrol altında tutulmasıdır. Tüp ve tanklar periyodik muayene ve hidrostatik deney takvimine tabidir; tesis tarafında regülatör-emniyet valfi-tahanclu (aşıncı) bağlantıları, hat sızdırmazlık testleri ve gaz algılama-otomatik kesme zinciri denetlenir. Basınçlı kap mevzuatı ve Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği yerleşim-mesafe-ocak kurallarıyla birlikte yürür.

Denetim Kalemleri

• Tüp-tank periyodik muayenesi: damga-tarih kontrolu, dış yüzey korozyon-tamir izi, supap-emniyet elemanı bütünlüğü; doldurma noktasında uygun olmayan ambalaj reddi işletmenin güvencesidir.
• Regülatör ve vanalar: çıkış basıncı ayarı, aşırı akım kesici (excess flow) ve geri tepme önleme fonksiyonları, conta-yıpranma; tesis manometreleri kalibrasyonlu.
• Hat bütünlüğü: boru-esnek bağlantı-sızdırmazlık testi (sabun köpüğü-dedektör), destek-kesişim koruması ve aşınma kontrolü; gaz alarm dedektörü-kesme solenoidi senaryo deneyi algılama kontrolü ile iç içedir.
• Yerleşim: tank mesafe-foseptik-kanal ilişkisi, çevre duvarı-havalandırma, yangın söndürücü erişimi ve uyarı levhaları.

Kazanın Anatomisi

LPG kazaları genelde üçlü kombinasyonla gelir: uygun olmayan bağlantı + periyodu geçmiş donanım + eksik algılama. Kaçak gaz kapalı hacimde alt patlama limitine ilerler; tek bir kıvılcım geri tepme-alev topu senaryosunu başlatır. Bu yüzden tek tüp değişimi değil, zincirin tamamı denetlenir: stok-yerleşim-tesis-algılama-söndürme-olay planı. Kurulum tarafında gaz-branjman ve alarm entegrasyonu zayıf akım taahhüt işlerimizle; kazan dairesi-basınçlı kap tarafı basınçlı kapların periyodik kontrolü ile birlikte planlanır.

İşletme İçin Kontrol Listesi

• Tüp-tank dolum-stok kayıtları ve periyodik muayene tarihleri izleniyor mu?
• Alarm-kesme zinciri (dedektör-solenoid-anons) son senaryo testinden geçmiş mi?
• Regülatör ve flexible bağlantılar üretici ömrü içinde mi?
• Yangın söndürücü tipi (kuru kimyevi/CO2) ve erişimi uygun mu?
• Periyodik kontrol ve muayene raporları İSG dosyasında güncel mi?

Yazar: KYF Test Mühendislik Ekibi • Son güncelleme: Eylül 2026