İş Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler: Yasal Süreç ve Raporlama Rehberi

İş kazası sonrası süreç; yaralının güvenli tahliyesi ve olay yerinin korunmasıyla başlar, yasal bildirim süreleri, kaza-olay raporu, inceleme ve birlikte çalışılan düzeltme planıyla tamamlanır. Bu süreçte en kritik teknik belge, kazanın yaşandığı ekipmanın son periyodik kontrol raporudur: ekipmanın son durumunu, açık bulgularını ve kapatılmayan uygunsuzlukları tarih tarih gösterir. Periyodik kontrolü zamanında yapılmamış ekipman, soruşturmada işveren aleyhine en ağır eksik belgedir.

Adım Adım Yasal Süreç

• 1. İlk müdahale ve izolasyon: yaralıya sağlık desteği, enerjinin kesilmesi (LOTO), olay yeri güvenliği; ikinci kaza riskinin kapatılması.
• 2. Bildirim: kaza, işveren tarafından mevzuatın öngördüğü sürelerde SGK ve ilgili makamlara bildirilir; ölüm-ağır yaralanma hâlinde adli süreç başlar.
• 3. Kayıt ve tanık: fotoğraf, video-SCADA kaydı, ekipman numunesi, tanık ifadeleri; periyodik kontrol raporu, son bakım ve müdahale kayıtları dosyaya eklenir.
• 4. İnceleme: iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve kullanıcı temsilcisiyle kaza inceleme raporu; kök neden (güvensiz durum, davranış, bakım eksiği) ayrıştırılır.
• 5. Düzeltme planı: teknik kök nedenlerde (çalışmayan emniyet ventili, kopuk bağlama, by-pass edilmiş koruma) yetkin mühendis doğrulaması ve tesisat kontrolleri ile giderme; idari kök nedenlerde eğitim-yetki-takvim.

Raporun Delil Değeri

Periyodik kontrol raporu, mahkeme ve idari soruşturmalarda ekipman son kontrolde hangi durumda, hangi bulgu açık kalmış, süre aşımı var mı sorularının teknik cevabıdır. Basınçlı kap ve kaldırma makinesi gibi yüksek risk gruplarında deney değerleri, kalibrasyon izleri ve limit karşılaştırmaları delilin omurgasıdır. Yönetmeliğin saklama yükümlülüğü (hizmet ömrü artı 5 yıl) bu yüzden sadece bürokrasi değil, savunma hakkının güvencesidir.

Tekrarını Önlemek: Takvim Kültürü

Kaza sonrası en pahalı ders, bir önceki yıl atlanan kontroldür. Envanter bazlı periyodik kontrol takvimi, bildirim-yetkilendirme-tatbikat planı ve hasar-defteri kültürü; benzer kazayı engellemeyi bir prosedür hâline getirir. Risk değerlendirmenizde ekipman arızasını canlı tutmak ve denetimlerde ibraz edilebilir bir dosya kurmak için periyodik kontrol hizmetlerimiz ile takviminizi birlikte kuralım.

Yazar: KYF Test Mühendislik Ekibi • Son güncelleme: Eylül 2026